Açık Külliyat · 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu
İİK m. 72 — Menfi tesbit ve istirdat davaları
Resmî Gazete 19/6/1932, sayı 2128. Metin resmî kaynaktan alınmıştır; nihai doğrulama için kaynağa bakınız.
– (Değişik: 18/2/1965-538/43 md.) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez. (Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur.
İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir. Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir. Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur. Hususi hükümler:.
Kaynak: mevzuat.gov.tr
Bu maddeye ilişkin güncel kararlar
Künyeler üründeki arama hattından gelir; her biri Künye Doğrulayıcı ile teyit edilebilir.
AYM Norm Denetimi, E.2024/142, T.22.04.2025
2024/142. İTİRAZIN KONUSU: 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 18/2/1965 tarihli ve 538 sayılı Kanun’un 43. maddesiyle değiştirilen 72. maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “ Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve… ” ve “ …da… ” ibarelerinin Anayasa’nın…
Künyeyi doğrulaYargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi, E.2013/1071, K.2013/12555, T.18.09.2013
e 09/03/2011 tarihinde işbu dava açılmış, davalı alacaklı ise 25/08/2011 tarihinde itirazın kaldırılması ve tahliye istemi ile ayrı bir dava açmıştır. İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi hükmü gereğince borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit…
Künyeyi doğrulaYargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/923, K.2021/815, T.22.06.2021
ın tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir ( Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı (Kuru-El Kitabı), İstanbul 2013, s. 346). 15. Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce vey…
Künyeyi doğrulaYargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/2079, K.2021/1399, T.11.11.2021
) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, Baki: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı (Kuru-El Kitabı), İstanbul 2013, s. 346). 14. Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce vey…
Künyeyi doğrulaYargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2017/931, K.2020/700, T.30.09.2020
un) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı (Kuru-El Kitabı), İstanbul 2006, s. 302). 15. Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce vey…
Künyeyi doğrulaYargıtay 6. Hukuk Dairesi, E.2012/5830, K.2012/9692, T.28.06.2012
dayanağı belgenin İİK. nun 68. maddesinde sayılan belgelerden olmaması halinde menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını kabul etmiştir. “İİK.nun 72. maddesi uyarınca borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispat için menfi tespit davası açılabilir”. Uyg…
Künyeyi doğrulaBu maddeyle ilgili rehberler
İlamsız takipte itiraz sonrası alacaklının yol seçimi: İİK 67 itirazın iptali ile İİK 68 itirazın kaldırılmasının belge şartı, 1 yıl/6 ay süre rejimi ve sonuç farkları — doğrulanabilir Yargıtay künyeleriyle.
Borçlunun borçlu olmadığının tespiti: takipten önce/sonra rejim farkı, %15 teminat ve tedbir, istirdata dönüşüm ve kötü niyet tazminatı — doğrulanabilir Yargıtay künyeleriyle.
Genel haciz yoluyla takibin akışı: ödeme emri, 7 günlük itiraz, itiraz sonrası yollar, haciz ve satış süreleri, haczedilmezlik ve İİK 89 haciz ihbarnamesi — doğrulanabilir Yargıtay künyeleriyle.
Bu maddeyle ilgili somut sorunuz mu var?
Sorunuzu yazın; yanıt, karar ve madde künyeleriyle gelir. Kart bilgisi istemiyoruz.